فرهنگ ستاره سهیل ( سُوییل یا سُییل ) در وردنجان
حتماً شنیده اید یک ضرب المثلی هست می گویند : ستاره سُهیل شدی ؟
در فرهنگ وردنجان از ستاره سهیل به نام ستاره سُوییل نامبرده می شود .
اینجا با لحنی شیرین و صوتی کشیده می گویند : ستاره سُوییل شدیــــی ؟
مطلب را با ضرب المثلی آغاز کردیم تا بگوییم دقیقاً از همان ستاره سهیل معروف که می گویند هر 1000 سال یک بار دیده می شود سخن خواهیم گفت .
همان ستاره که به اسم لاتین Conopus ریشه در کلمه یونانی دارد .
***
در وردنجان از قدیم الایام مثل بعضی از مناطق ایران معتقدند سیزده روز قبل از پاییز هر ساله ستاره سهیل پدیدار می شود . و بر اساس این اعتقاد یک سری اتفاقاتی واقع خواهد شد ، همچنین با برنامه ریزی از یک سری اتفاقات مضر و مخرب نیز باید جلوگیری کرد .
البته این تاریخ در بقیه نقاط که این فرهنگ را دارند یکسان نیست ولی قطعاً حدس شان در شهریور ماه است .
* اُوْ سُوییل
آبی که از هفده شهریور به بعد به محصولات کشاورزی داده می شود و این آب یاری را ( اُوْ سُوییل ) می گویند ، یعنی آب سُهیل .
طبیعی است که در نیمه دوم شهریور ماه و هرچند به طرف پاییز پیش برویم از شدت گرما کاسته شده و به افزایش خنکی و نهایتاً سرما نزدیک ترخواهیم شد .
در وردنجان مجرب بود که از 17 شهریور به بعد حتماً باغ های انگور باید آبیاری شوند .
این آبیاری باعث رسیدن و شیرین تر و خوشمزه تر شدن و پر آب تر شدن انگور می شد .
حتی برای برداشت بادام و گردو نیز اعتقاد شدید به این آبیاری داشتند .
مثلاً کشت های پاییزه مثل گندم ، جو ، شبدر ، یونجه ، باید در این تاریخ آبیاری می شد . چون هم علمی است و هم معتقد بودند که این آب آثار نم خود را دیگر از دست نخواهد داد ، زمین تشنه نخواهد شد . و از طرفی باعث می شد تا محصول سالم تر بماند ( امروزه معتقدند قارچ ها و یک سری آفت ها با این آبیاری از بین می رود )
باید قبول کرد که این تغییرات جوی یک تغییرات طبیعی و موثر مثل جزر و مدّ است و اثرات طبیعی نیز در پی خواهد داشت . باید اذعان کنیم قدیمی ها حرف بی حساب نزده اند .
* سُوییل زَدَن
باید قبول کرد که یک سری سنت ها و رسومات ریشه در تمدن اصیل و قدمت تاریخی دارد . که این اصل را باید مورخان نظر بدهند .
وردنجان هم از این استثناء برخوردار نیست و اعتقاداتی وجود داشت و دارد که به قدمت تاریخی و کهن این مرز و بوم می افزاید .
مثلاً شدیداً اعتقاد داشتند که چند روزی قبل از پدیدار شدن ستاره سهیل حیوانات حلال گوشت یا حرام گوشت مانند ( گاو ، گوسفند ، مرغ ، الاغ ، اسب ، قاطر حتی سگ ) قسمتی از پوست یا مو یا پَر آنان رنگ آمیزی شود . تا از لاغری آنان و مرگ و میراحتمالی جلو گیری شود .
این رنگ آمیزی را سُوییل زدن می گفتند
سُوییل زدن باید حتی اندازه کف یک دست هم که شده و در حیواناتی مثل مرغ اندازه یک یا دو انگشت هم که باشد باید انجام می شد .
جالب اینکه سُوییل زدن بر اثر سلیقه ها و رنگ پوشش حیوان انجام می شد .
مثلاً اگر گاوی سیاه رنگ بود اما پیشانی او لکه موی سفیدی داشت ، همان قسمت سفید را رنگ آمیزی می کردند تا بهتر دیده شود .
برای حیواناتی که مو یا پشم یا پر آنان سیاه بود معمولاً از مخلوط آرد و آب بصورت رقیق استفاده می شد تا رنگی سفید به نظر برسد .
سُوییل زدن حتماً باید تا قبل از موعد مقرر ( 17 شهریور ) انجام شود .
زیرا معتقد بودند سُوییل بزنیم تا سُوییل نزند .
***
در پایان برای هم دعا کنیم با التماس دعای فرج به برکت صلوات برمحمد وآل محمد
ٱللَّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّد وَعَجِّل فَرَجَهُم
ن ۚ وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ