وردنجان ، دارالمؤمنین ، قم نو
هرچند متاسفانه هیچ روایتی از روایان ویا سندی از فرهنگ قبل از( سده 1200 هجری شمسی ) برای وردنجان وجود ندارد یا این که من نتوانستم به دست آورم .
لذا مصمم شدم ، حداقل اطلاعاتی هم که به دست آمده ودر حال فراموشی است رابازگو و ثبت کنم
می توان اولّین علّت لقب دارالمؤمنین برای شهر وردنجان را ، به همین سده (1200 ه. ش ) برشمرد،که یا بطورکامل در این سده حیات داشتند یا بقاء عمر با برکتشان به اوایل 1300 رسیده
1 - طبق مستندات موجود این شهردراوایل سده 1200 هجری شمسی دارای مکتب خانه بوده وعالمی چون مرحوم حاج شیخ محمد مولوی را نام برد ، وی پس از فراگیری درس مکتب جهت ادامه تحصیل با پای پیاده به اصفهان عزیمت و ازعلما وتحصیل کردگان آن روز مدرسه ی تاریخی چهار باغ اصفهان می شود، مرحوم حاج شیخ محمد مولوی پدرمرحوم میرزا محمد حسن مولوی ( قلزم ) است .
2 - مرحوم میرزا محمد حسن مولوی وردنجانی « قلزم » ( مجتهد ، ادیب و شاعر ، نویسنده و مسلّط به موسیقی،هیئت ،ریاضیات ، پزشکی و یکی از مشاهیر وافتخارات استان چهارمحال و بختیاری و ایران اسلامی است ) که با افتخار پستی جداگانه درهمین تارنما بنام وی نوشته ام .
قلزم ، لقبی بود که استاد او مرحوم آیت الله میرزا محمد هاشم بن زین العابدین موسوی چهار سوقی خوانساری به معنی اقیانوس علوم و اجتهاد ، به وی داده بود لذاوی به همین خاطر و به احترام استاد لقب خودرا از« مولوی به قلزم» تغییر می دهد .
بیشترین سهم فرهنگ دینی و تمدن وردنجان را درسده ( 1200 ه . ش ) بنام خانواده مرحوم حاج محمد مولوی می دانیم زیرا ازوی اشخاصی چون مرحوم علامه میرزا محمد حسن « قلزم » و بانوی بزرگوارمرحومه مُلّا حبیبه مولوی معروف به ( ملّا حَبّه ) به یادگار می ماند .
3 - مرحومه مُلّا حبیبه آشنایی کامل با قرآن و احکام و معارف اسلامی داشته جهت آشنایی بیشتربا این مرحومه بگویم وی مادر مرحومین حاج جعفرعلی مشهدی قنبرعلی و مشهدی نظرعلی و مشهدی هما و مشهدی نازی و مشهدی شهربانو می باشد .
4 - مرحوم حجت الاسلام شیخ محمدجعفری که از وی فرزندان عالمی به یادگار ماند ، مثل :
الف) : شیخ واحدجعفری پدر آیت الله شیخ کبیر جعفری (مهاجرت ازوردنجان)
ب): شیخ احد جعفری پدر شیخ سمیع جعفری و شیخ خالق جعفری (مهاجرت ازوردنجان )
ج) : شیخ عبدالرحیم جعفری که عمری در در راه ترویج احکام و معارف اسلامی وآشنایی با اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام در این مرزو بوم پرداخت و در سوم آذرماه 1367 در سن 70 سالگی به دیارباقی شتافت .
5 - مرحوم مُلّا سلیمان کریمی ( پدر مرحوم مُلّاخدامرادکریمی ) کسی بود که نماز صبح و مغرب و عشاء را در وردنجان و نماز ظهر را در شهر بِن امام جماعت بوده ونماز جماعت برگزار می کرده .
6 - مرحوم آخوند نظر ثرایی استاد بی نظیر مکتب قرآن و علوم قرآنی بوده که سه استادمکتب قرآن به اسامی مرحوم آخوند هیبت الله ،مرحوم آخوند کرامت الله ،مرحوم آخوندهدایت الله جهت ادامه راهش به یادگار می ماند .
7 - دو برادر به اسامی مرحوم کربلایی نورمحمّد معروف به کَلْ نورمَحْمِد و مرحوم کربلایی علی محمّد معروف به کَلْ عَلْمَحْمِد مشغول مکتب داری و تدریس علوم دینی ودروس قرآنی بودند .
8 - مرحوم مشهدی هاشم اسماعیلی معروف به مَشْ هاشُم یا مُلّا هاشم مشغول مکتب داری و تدریس علوم و دروس قرآنی بوده که پسرش بنام مرحوم مشهدی علی یاراسماعیلی نیزضمن انجام امور کشاورزی درفصل های پاییز و زمستان به تدریس قرآن می پردازد (سنه 1300 هجری شمسی ) و بالاخره ازاین نسل استاد علي اسماعيلي از قاريان برتر و پيشكسوت استان است .
استاداسماعیلی متولد 1346 و داراي عناوين برتر كشوري و استاني مي باشد و در رشته ابتهال رتبه نخست كشور را در پرونده كاري خود دارد.
هرچند متاسفانه اطلاعات بیشتری درمورد( وردنجان قدیم ) وجود ندارد امّا خود نشانه ودلیلی است که حتماً شرایط و محیطی مذهبی و مکتبی قبل از سنه 1200 ه.ش دروردنجان فراهم بوده تا این گونه افراد رشد و باعث افتخار شوند . و این در حالی بوده که جمعیت وردنجان به 100 نفرنیز نمی رسیده .
9 – مرحوم حاج عبدالباقی رفیعی متولد 1309 هجری شمسی است ، این بزرگوارکه معلّم آموزش و پرورش و کاتب قران و شخصی با اخلاق بود ، از مقلّدین و پیروان مرجع عالی قدر و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران امام خمینی ( ره ) بود که فعّالیت انقلابی خودرا از سال 1342 علیرغم خفقان و فشاری که در رژیم طاغوت توسط ساواک ( سازمان اطلاعات و امنیت وزارت کشور) وجود داشت ، به صورت مخفیانه رساله امام خمینی (ره) را خریداری وبه دوستان وآشنایان و طالبان انقلاب وخط امام دراصفهان و وردنجان هدیه می دادند .
جهت اطلاع بیشتر عرض کنم نام برده پدر شهید احمدرفیعی و فرهنگی بازنشسته استاد فضل الله رفیعی می باشند .
وی در سال 1388 هجری شمسی به رحمت ایزدی پیوست ، روحش شاد و یادش گرامی باد .
***
اکنون نیز قاریانی کشوری وحافظان فراوانی در وردنجان وجود دارند ازجمله حجت الاسلام مرتضی اسماعیلی حافظ کل قرآن کریم حائزرتبههای برتر کشوری
اینک امید آن می رود با ساخت ساختمان درالقرآن وردنجان و یک مدیریت جدّی نسبت به شناسایی و ثبت اسامی قاریان و حافظان قرآن و همچنین ثبت اسامی عزیزانی که کارفرهنگی قرآن انجام داده اند مثل حجت الاسلام شیخ محمد حسین ثرایی فرزند مرحوم مُلّاهیبت الله که قرآن را به زیباترین خط در مقیاس یک در ۷۲ متر به نگارش درآورد ، ونخستین قرآن تک برگی مدوّر درجهان را به قطر 183 سانتی متر روی سنگ کاغذ با خاصیت ضد آب کتابت نمود و آثاردیگر وی اقدام بعمل آید .
همانطور که عرض کردیم وردنجان ازسده های گذشته دارای مکتب خانه بوده تا این که قبل از انقلاب 1357 حداقل 5 مکتب خانه در وردنجان وجود داشت و این درحالی بود که جمعیّت وردنجان به 2500 نفر نمی رسید .
1 – مکتب خانه مرحوم آخوند هیبت الله ثرایی ، فرزند مرحوم ملّا نظر
2 – مکتب خانه مرحوم آخوند محمد کریمی فرزند مرحوم سلطانعلی
3 – مکتب خانه مرحوم آخوند کرامت الله ثرایی ( آخوند کرم ) فرزندمرحوم ملّانظر
4 – مکتب خانه مرحوم مشهدی علی یار اسماعیلی فرزندمرحوم مشهدی هاشم
5 – مکتب خانه زنده یاد شهید شیخ مهدی کریمی فرزند مرحوم مشهدی امیرقلی
ناگفته نماند بسیاری از نوجوانان و جوانان اعم از دختر و پسر بصورت غیر رسمی در منازل ، نزد پدر یا بستگان مشغول فراگیری و علوم قرآنی بودند
* تعزیه خوانی و مداحی
دلیل دیگرنسبت دارالمؤمنین به وردنجان را می توان آشنایی با تاریخ اهل بیت عصمت و طهارت و ائمه معصومین و تعزیه خوانی دانست .
محبّت اهلبیت علیهم السلام ، دارای ریشه های قرآنی وحدیثی است
قرآن مجید : ... إِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذهِبَ عَنكُمُ الرِّجسَ أَهلَ البَيتِ وَيُطَهِّرَكُم تَطهيرًا﴿۳۳﴾ احزاب
ترجمه : ... همانا خداوند اراده کرده است که پلیدى (گناه) را از شما اهل بیت (پیامبر) دور کند و کاملاً شما را پاک سازد.
قرآن مجید : فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ .( آیه 61 سوره مبارکه آل عمران یا آیه مباهله )
( از آن پس که به آگاهی رسیده ای، هر کس که درباره او با تو مجادله کند، بگو: بیایید تا حاضر آوریم ما فرزندان خود را و شما فرزندان خود را ما زنان خود را و شما زنان خود را ما خود و شما خود آنگاه دعا و تضرع کنیم و لعنت خدا را بر دروغگویان بفرستیم )
حدیث ثقلین : اِنّی تارِکٌ فیکُمُ الثَّقَلَینِ کِتابَ اللهِ وَ عِترَتی اَهلَ بَیتی فَاِنَّهُما لَن یَفتَرِقا حَتَّى یَرِدا عَلَیَّ الحَوض
( به درستى كه من دو چيز وزين و گرانبها را در میان شما بر جاى مىگذارم: تا زمانی كه به اين دو تمسّك جستيد هرگز گمراه نخواهيد شد، كتاب خدا و خاندانم، زيرا اين دو هرگز از هم جدا نخواهند شد تا اينكه در كنار حوض كوثر بر من وارد شوند. )
اگر بخواهیم مستند به این موضوع بپردازیم هرچند اطلاعات بیشتری از تمام افراد تعزیه خوان نداریم لذا فقط به پنج نفر تعزیه خوانان سده 1200 ه . ش از جمله مرحومین حاج غلامعلی اسماعیلی ، حاج مجید اسماعیلی ، شیخ محمد توکّلی ، حاج قدرت الله رَسایی ( رفیعی ) و مُلّا هاشم اسماعیلی اشاره می کنیم .
از مداحان اهل بیت عصمت و طهارت متولد اوایل 1300 هجری شمسی می توان به مرحوم حاج شیخ نیازعلی محمد یوسفی ( متولد 1315 ه.ش )پیرغلام ،شاعر و ذاکر اهل بیت عصمت و طهارت نام برد که به علت ارتباط نزدیکی که با حوزه علمیه اصفهان داشت جزو اولین کسانی بود که نسبت به توزیع رساله ، کتب و نامه های امام خمینی ره اقدام می نمود و به همین سبب مورد تعقیب سازمان امنیت کشور آن زمان (ساواک) قرار گرفت وی در دوران دفاع مقدس در جبهه های حق علیه باطل از جمله کردستان شرکت کرد و در ۱۶ فروردین سال ۱۴۰۰دعوت حق را لبیک گفت و به دیدار فرزند شهیدش شتافت . وی پدر شهید حسین محمدیوسفی وفرزند( مرحوم صادق یکی از مؤمنین وردنجان که اخلاق و رفتار و دیانتش مورد زبانزد عام و خاص بود) .
یکی دیگر از مداحان بانو شازاده یا خاله شازاده کریمی متولد اوایل( 1300 ه.ش) فرزند مرحوم سلطان علی بود که اولین مداح بانوی وردنجان است شخصی بود نابینا و محب اهل بیت و تسلط کافی در روضه خوانی معصومین و اهل بیت عصمت و طهارت سلام الله علیه داشت . این بزرگوار حساسیت زیادی به بلندخواندن داشت و درحدی روضه می خواند که صدایش بیرون از اطاق نرود وی که نابینا و روشندل بود قبل از هر روضه باید اطمینان کافی از عدم حضور نامحرم در اطراف پیدا می کرد درغیر این صورت روضه نمی خواند وهمانطور که گفتیم صدای این بزرگوار ازجمع بانوان بیرون نمی رفت . برادران وی عبارت بودند از( مرحوم آخوند محمد ، مرحوم غلامحسین ، مرحوم قربان علی کریمی) روحش شاد و یادش گرامی ، با فاطمه زهرا سلام علیه محشورباشد ان شاءالله
* در سده 1300 تعزیه خوانی توسط پیش کسوتانی ادامه پیدا کرد که عبارتند از:
شهید سرداررمضانعلی مولوی : فرزند مرحوم حاج الله داد مولوی
مرحوم مشهدی خدامراد مولوی .
مرحوم حاج عبدالعلی اسماعیلی : پدردکترحسین اسماعیلی و شهید محمداسماعیلی .
مرحوم مشهدی حیدرعلی اسماعیلی ( معروف به مَش حیدر ) پدر کربلایی محمد علی اسماعیلی ، حجت الاسلام محمد اسماعیلی و جناب مجتبی اسماعیلی از همکاران محترم خدوم نیروی انتظامی، نسخه نویس تعزیه ها بودند (ضمنا مرحوم مشهدی حیدرعلی اسماعیلی برادر مرحوم حاج عبدالعلی اسماعیلی که دربالا اشاره شد هستند) .
مرحوم مشهدی علی یار اسماعیلی : پدراستادقرآنی کربلایی علی اسماعیلی .
مرحوم حاج اسدالله اسماعیلی : پدربزرگ حجت الاسلام و المسلمین معصوم اسماعیلی* (شیخ کبیر ) مدیر چندین ساله رادیو معارف ، فرزند حاج نصرالله
مرحوم حاج سیدجلیل حسینی : پدر حجت الاسلام سیدحیدرحسینی ، سیدصفی الله حسینی ، حجت الاسلام سید محمدحسینی حجت الاسلام سیدهاشم حسینی
مرحوم حاج سیدمهدی حسینی : پدرحجت الاسلام سید مسیح حسینی ،حجت الاسلام سید فضل الله حسینی ، حجت الاسلام سید علی یارحسینی
مرحوم حاج سید رحمت الله حسینی: پدر حجت الاسلام سید روح الله حسینی و حجت الاسلام سید کاظم حسینی و پدربزرگ حجت الاسلام سید حسن حسینی فرزند حاج سیدکمال
مرحوم حاج سید لطیف حسینی : پدرحجت الاسلام سید حیدرحسینی، حجت الاسلام سید ذبیح الله حسینی ، حاج سیداصغرحسینی وپدربزرگ حجت الاسلام سیدحسین حسینی ، حجت الاسلام سیدمحمدحسینی ،حجت الاسلام سید هادی حسینی فرزندان حاج سید اصغر حسینی ، حجت الاسلام والمسلمین معصوم اسماعیلی( شیخ کبیر) فرزند حاج نصرالله
مرحوم سید منصور حسینی : فرزند مرحوم حاج سید حمید .
مرحوم حاج ولی الله رفیعی : (پدر شهید سرداربشیر رفیعی ) .
مرحوم حاج بابا رفیعی : برادر مرحوم حاج ولی الله
مرحوم حاج قربانعلی مولوی (حاج فاضل ) .
مرحوم کربلایی علی پناه مولوی:فرزندمرحوم مشهدی حیات قلی
و همینطور:
حاج سیدرسول حسینی : پدر حاج سید منصور حسینی و آزاده سرافراز ، اسیر 10 ساله در زندان های عراق حاج سید جواد حسینی هم بند حجت الاسلام ابوترابی
حاج سید منصورحسینی : فرزند حاج سید رسول
حاج صفرمولوی : فرزند مرحوم حاج الله داد و برادر شهید سردار رمضان مولوی
حاج هدایت الله مولوی : فرزند مرحوم مشهدی علی وپدر حجت الاسلام آیت الله مولوی .
حاج بشیرکاظمی : پدرحجت الاسلام عبدالصمدکاظمی .
حاج خدایار رفیعی : فرزند مرحوم حاج بابا رفیعی
کربلایی غلامرضارفیعی : مداح اهل بیت عصمت و طهارت فرزندمرحوم مشهدی علی باز
کربلایی شیخ ستار بیگی : پدر مداح اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام کربلایی میثم بیگی
برای این عزیزان درقید حیات آرزوی طول عمری با عزّت داریم
* ضمنا : ( اگر کسی ازقلم افتاده اعلام تا درصورت بقا ء عمرمراتب ثبت شود )
* وردنجان ، قم نُو (قم جدید)
وردنجان یکی از روستاهای انقلابی بود که در اوایل انقلاب بخاطر وجود روحانیون مبارزو تحصیل کرده درقم چون حجت الاسلام سید حیدر حسینی ( شیخ شجاع ) فرزند مرحوم سید لطیف حسینی مردم را علیه رژیم طاغوت راهنمایی می کردند تا این که شبانه شعار مرگ بر شاه و درود بر خمینی دراین شهر طنین انداز می شد .
با خاطر جمعی می توان وردنجان را یکی از اولّین روستاهای دانست که در استان چهارمحال و بختیاری شعار انقلابی سر دادند . وهمین اقدام باعث شد تا افرادی ناشناس که بعداً مشخص شد ساواکی ( اعضای سازمان امنیت کشور شاهنشاهی ) هستند مرتب در وردنجان تردد و نسبت به شناسایی رهبران انقلابی اقدام کنند . ازجمله افراد شناسایی شده حجت الاسلام حسینی ( شیخ شجاع ) بود که بلافاصله متوجه شد و به محل ناشناسی مهاجرت کرد .
جهت آشنایی باحجت الاسلام و المسلمین سید حیدر حسینی ( شیخ شجاع ) لازم به ذکر است که پس از پیروزی انقلاب دهها سال با مسئولیت های مختلف در قوه قضاییه خدمت کردند .
اولین شهید روحانی استان از شهر وردنجان به نام زنده یادشهید حجت الاسلام خداداد کریمی فرزند مرحوم حاج محراب است تاریخ شهادت چهارم اسفند 1360 (وی دارای دوبرادر شهید دیگر می باشد)
اهتزازاولّین پرچم جمهوری اسلامی ایران در استان چهار محال و بختیاری (بیست و یکم بهمن ماه 1357) توسط زنده یادشهید محمدعلی مولوی بر فراز کوه گردنه رخ بصورت شبانه ، تاریخ شهادت این شهید نیز بیست و ششم بهمن ماه 1364 می باشد .
ناگفته نماند وجود مکتب خانه ها و شور و اشتیاق اهالی وردنجان به درس مکتبی و حوزوی و جمعیّت روحانیون ، و سوابق انقلابی و مرام این مردم به جایی رسید که دراوایل انقلاب بگو مگویی صورت گرفت تا نام وردنجان به قم نُو (قم جدید) تغییر داده شود وبه دلایلی مورد موافقت اهالی قرار نگرفت .
وردنجان یکی از شهرهایی است که به نسبت جمعیّت، روحانیون و طلاب علوم دینی زیادی را در خود جای داده است و حدود 400 نفر روحانی دارد
این شهر 90 شهید و حدود 200 نفر جانباز، ایثارگروآزاده تقدیم ایران اسلامی کرده است ، که نسبت به جمعیت وردنجان درآن زمان« سرشماری سال ۱۳۶۵، جمعیت وردنجان ۳۷۷۹ نفر و ۶۳۲ خانوار داشت» درصد بالایی است .
ونباید فراموش شود که در اسفندماه سال 1366 ه.ش وردنجان 14 شهید تقدیم اسلام کرد که 12 شهید در یک روز تشییع شدند .
توضیح اینکه : طبق آمار رسمی ، جمعیت وردنجان در سال ۱۳۸۴، ۴۷۳۱ نفر و ۱۰۰۹ خانوار اعلام شد .
مساجد و حسینیه های وردنجان عبارتند از :
1 – مسجد جامع که مربوط به دوره قاجارو اکنون بیش ا ز دویست سال از ساخت آن می گذرد .
2 - مسجد المهدی عجّل الله تعالی فرجه الشریف
3 - مسجد امام رضا علیهم السلام
4 – مسجد چهارده معصوم علیهم السلام
5 - مسجد و مهدیه امام حسن مجتبی علیهم السلام
6 - مسجد و حسینیه سیدالشهدا علیهم السلام
7– حسینیه شهدا واقع در گلستان شهدا
8 – حسینیه فاطمه زهرا علیهم السلام واقع درگلستان شهدا
9 - حسینیه امام موسی بن جعفر علیهم السلام
10 – حسینیه امام حسن مجتبی علیهم السلام
11 - حسینیه حضرت رقیه علیهم السلام
ــــــــــــــــــــــــــ
* حجت الاسلام والمسلمین معصوم اسماعیلی
دارای تحصیلات دانشگاهی کارشناسی علوم سیاسی و ارشد تهیه کنندگی رادیو و بیش از ده سال درس خارج فقه و اصول نزد حضرات سبحانی وحید جوادی املی ، مظاهری ، نوری ، میرزا جواد تبریزی ، هاشمی شاهرودی دامت برکاتهم و رحمت الله علیهما
۲۵ سال کار رسانه مدیریت گروهای مختلف برنامه ساز مانند اخلاق و تعلیم و تربیت ، فقه و اصول ، حدیث و رجال ، تاریخ و سیره
مدیر ارزیابی رادیو معارف و چند سال طرح و برنامه رادیو جوان وتبلیغ داخل و خارج از کشور
بیش از ۲۰ سال منبر در مناطق مختلف و حرم حضرت معصومه(س)وسالها تدریس در حوزه و مراکز علمی با موضوع خانواده، امر به معروف، نظارت، سیره معصومین و.....
ن ۚ وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ