فرهنگ و اصطلاحات وردنجان

دوست تهرانی دروردنجان (شعر) صوتی

بسم الله الرحمن الرحیم

یه روز صُحب اومدم از خونه بیرون
نشستم لُوْ خطُ ، لَنگِ‌ یه مهمون
نشستم منتظر ، مهمون بِرَسِد
اونم را دوری از ، تِرون بِرَسِد
رفیق بیدیم با هم ، درطول خِتمَت
خدا دونه چه باشه ، راز حکمت
چه تعریفا می کرد ، از شهر تِرون
می گفت: دعوت کُنی ، میام وردنگون

***
می گفت: تهران ، ما مهمونی نداریم
خداییش ، جمع خودمونی نداریم
همین طور واسه هم ، پارتی می گیریم
بعضی وقتام ، قاطی پاتی می گیریم
پدر، وضعش خوبه ، کارخونه داره
مادر، شادُخته وُ، سرمایه داره
می گفت: نوکر داریم ، چند مردُ چند زن
واسه هرکار بگی ، حتی یه ارزن
ماشین داریم ولی ، دنده ندارد
نه فرمون ، بلکه راننده ندارد
ماشین مون ، اتوماتیکُ بِرَندِ
هَمَش گُل کاری از ، باغ هلندِ
ماشین مون بوق نداره ، اهل حرفه
تو تنهایی , جوکم واسه م می حرفه
می گفت: زیر شهرمون صد تا خیابون
ما با مترو می ریم ، حتی بیابون
شمال تهران بیایی ، یک بهشته
نه من میگم ، همه عالم نوشته

***
منم گفتم : بیا شهرام ، وردنگون
یه شو سخت بُگذرد ، تِرونا ولکون
شمال شهرِ ما ، چل دخترونس
بِه از میلاد و برجِ ، شِمیرونس
صداقت را تو ایی مردم ، بیبینی
گُلی از،هر گلستونش ، بیچینی
بوگم من ، صادقانه با تو شهرام
حقیقت را بدونی ، لام تا کام
بوگم دِی مون پر از ، گرتُ غبارس
یکی جو می چیند ، یکی او یارس
یکی تو هُلّرا ، هُلّر می چیند
یکی شُویدر دارد ، شُویدر می چیند
یکی کوت می برد ، با خر و گاله
یکی علف می چیند ، با دسقاله
یکی هُم شغل او ، پیغمبرونس
چن تاگوسبند دارد ، گله چرونِس
نیای بعدا" بوگی ، اینا نگفتی
بیال بازم بوگم ، شهرام شُنُفتی ؟

***
حالا علعان ، که روز وعده مونِس
اومد شهرام وردنگون ، خونه مونِس
یه چن روزم گذشت، صحرا می رفتیم
گایی با خر ، یه گایی با پا می رفتیم
تا کم کم عاشقِ ، این مرز بوم شد
یه مرد صحرا کارکون ، صّحب تا شوم شد
حالام یه رعیتس ، با زن وبِچِه
جو و گندوم میارد، تاچّه تاچّه
شوش تام گاب داردُ یه خر و حُویلی
به ترون می برد سوغات خُویلی
می گد دل کندس از اون شهر جونیش
بنازم لهجه از بیخ ، وردنگونیش

***

شعر از : حاج حیدرعلی کریمی وردنجانی ( نویسنده وبلاگ )
عاقبت بخیر باشید به برکت صلوات بر محمد و آل محمد
#اللهم_صل_علی_محمدوآل_محمدوعجل_فرجهم

***

معنی تعدادی از اصطلاحات به صورت الفباء

ایی = این

بوگم ( Bügam ) = بگویم

بوگی ( Bügi ) = بگویی

بیال = بگذار ، صبر کن

بیبینی = ببینی

بیچینی = بچینی

بیخ = ته ، در اینجا یعنی در حد اصل ، تهش

بیدیم = بودیم

تاچه = تاچّه = دست بافته ای ازنخ و پارچه یا نخ و پشم که یکی از هنرهای دستی بشمار می رفت از کوله پشتی امروزی بزرگتر و گاهی اندازه یک لنگه خورجین ساخته می شدکه دارای بندی در طرفین بود ، از این دست باف استفاده هایی مثل نگهداری وسایل ، نمک و غلات ، وحمل وسایل درمسافرت ها و زمین های زراعی صورت می گرفت.

تِرون = تلفظ عامیانه تهران

جو ( Jö ) = جو ، دانه جو

چل دخترون = چهل دختران ، کوه چهل دختران وردنجان که درپستی جداگانه درهمین وبلاگ توضیح داده شده است

چن = چند

حُویْلی ( Höwili ) = کره خر دو تا سه ساله

خِتمَت = خدمت ، خدمت سربازی

خَط = جاده

خُویْلی ( Khöwili ) = خیلی

دسقاله = ابزار فلزی با دسته ی چوبی برای چیدن گیاه و علوفه ، اطراف اصفهان به این وسیله اوراقی می گویند .

دل کَنده = علاقه نداشتن ، از صمیم قبل دل شستن ، دل کندن

دوری ( Döwri ( = راهِ دور ( ساکن مسافت ها دور تر )

دِیْ مون = دِه ما ، روستای ما

سوغات ( Söwghaat ) = سوغات

شادُخت = پرنسس ، دخت شاه ، دخت شاهانه

شو( Shö ) = شب

شوش ( Shüsh )= شش ( 6 )

شوم = شب

شُویدر ( Shöwidar ) = شَبدَر

صُحب = صبح

طول ( Tül ) = مدت ، تمام مدت

عَلعان = الان

قاطی پاتی = منظور مهمانی مختلط

کوت = کود

گاب = گاو

گاله = کیسه ای دست باف از جنس نخ یا پارچه و مستطیل شکل با دهانه ای در طول آن ، که بصورت خورجین روی الاغ یا ... می گذاشتند و با آن خاک و کود یا خشت حمل می کردند.

گایی = گاهی

گَرت = گَرد ، گرد،خاک

گلستونش = گلستانش

گله چرون = گله چران ، چوپان

گوسبند = گوسفند

لَنگ‌ = منتظر ، بیکار و علاف کردن هم معنی می دهد

لُوْ ( Löw ) = لب ، کنار

لُوْ خط = کنار جاده ، لب جاده

وِلکون = بی خیال شو

هُلّر = خُلَّر ، سنگک ، با نام علمی ( ( Lathyrus دانه ای مثل نخود و مثلثی شکل قابل مصرف برای انسان و دام ، در زمان قحطی و نبود گندم دانه های هُلَّر را آرد می کردند و نان هُلَّری می پختند ، همچنین مثل عدس یا نخود و لوبیا پخته می شود و قابل مصرف انسان است ، خرد کرده یا شکسته آن برای خوراک گاو خوب است که کِرکِره می گویند .

یه گایی = یک گاهی

ـــــــــــــــــــــــــــــــ

فهرست مطالب وبلاگ

اشعارحیدرعلی کریمی با اصطلاحات وردنجانی ( صوتی )

فرهنگ و اصطلاحات وردنجان همه حروف